Lâm Đồng tạo nền tảng đột phá phát triển giáo dục và đào tạo
Sau một năm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, giáo dục và đào tạo tỉnh Lâm Đồng đã ghi nhận những chuyển biến bước đầu trên nhiều phương diện: từ nhận thức, cơ chế điều hành, đầu tư nguồn lực đến chuyển đổi số, phát triển đội ngũ, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và giáo dục mũi nhọn.
Từ nghị quyết đến chương trình hành động cụ thể
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo xác định giáo dục không chỉ là quốc sách hàng đầu mà còn là động lực then chốt quyết định tương lai đất nước. Tại Lâm Đồng, tinh thần đó đã được cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Toàn tỉnh đã tổ chức 211 điểm cầu học tập, quán triệt nghị quyết, thu hút 22.343 đại biểu tham dự. Trong đó, các xã, phường, đặc khu tổ chức 140 điểm cầu với 17.692 đại biểu; Đảng ủy UBND tỉnh tổ chức 67 điểm cầu với 4.035 đại biểu. Nội dung nghị quyết tiếp tục được tuyên truyền thông qua báo chí, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, hội nghị, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên môn và hệ thống thông tin cơ sở.
Trên cơ sở Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 2292/KH-UBND ngày 24/2/2026, giao rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Nhiều kế hoạch chuyên đề về chuyển đổi số, phát triển ngoại ngữ, phổ cập giáo dục mầm non, xây dựng trường chuẩn quốc gia và hỗ trợ giáo dục vùng khó khăn cũng được ban hành đồng bộ.
Khai giảng năm học 2025-2026
Ưu tiên nguồn lực cho giáo dục
Một trong những dấu ấn rõ nét là việc ưu tiên nguồn lực đầu tư cho giáo dục. Năm 2026, kế hoạch đầu tư công của tỉnh bố trí hơn 712,5 tỷ đồng cho lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến dành khoảng 8.058 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn cho giáo dục, chiếm 7,4% tổng kế hoạch vốn của tỉnh và tăng khoảng 1.008 tỷ đồng, tương đương 14,3%, so với giai đoạn 2021-2025.
Kinh phí chi thường xuyên cho giáo dục đạt khoảng 14.000 tỷ đồng, chiếm 31% tổng chi ngân sách địa phương. Đây là tỷ lệ cao hơn mức tối thiểu được xác định tại Nghị quyết số 71-NQ/TW, cho thấy sự ưu tiên của tỉnh đối với nhiệm vụ phát triển con người và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Để thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tỉnh dự kiến bố trí 125 tỷ đồng mua sắm thiết bị dạy học lớp 10, 75 tỷ đồng cho lớp 11 và lớp 12, cùng 505 tỷ đồng bổ sung thiết bị cho các lớp từ lớp 1 đến lớp 9.
Nguồn lực này được tập trung cho xây dựng, sửa chữa phòng học, phòng chức năng, nhà công vụ, công trình vệ sinh, nước sạch, sân chơi, bãi tập; đồng thời từng bước phát triển phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm, thư viện, phòng tin học, phòng ngoại ngữ và không gian giáo dục STEM, STEAM.
Chuyển đổi số đi vào chiều sâu
Chuyển đổi số được xác định là một trong những khâu đột phá của giáo dục Lâm Đồng. Đến nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã kết nối Internet, được trang bị máy tính phục vụ quản lý và triển khai chuyển đổi số; 100% cán bộ quản lý, giáo viên sử dụng công nghệ thông tin và các phần mềm trong quản lý, dạy học.
Toàn ngành đã triển khai cơ sở dữ liệu giáo dục, hệ thống quản lý trường học, học bạ số, hồ sơ giáo viên điện tử, chữ ký số, văn bản điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Tỷ lệ cán bộ, giáo viên kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên cơ sở dữ liệu ngành đạt 99,47%; 100% khoản chi cá nhân như lương, phụ cấp được thực hiện qua chuyển khoản.
Đáng chú ý, tỉnh đã triển khai thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo tại 47 trường phổ thông, gồm 16 trường tiểu học, 16 trường trung học cơ sở và 15 trường trung học phổ thông. Sở Giáo dục và Đào tạo đồng thời tổ chức tập huấn chuyên sâu về AI cho 250 cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán; phối hợp bồi dưỡng giáo viên về STEM trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
AI, Robotics và giáo dục STEM, STEAM từng bước được đưa vào hoạt động chính khóa, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học và trải nghiệm. Cùng với đó, yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và sử dụng công nghệ có trách nhiệm được đặt ra xuyên suốt trong quá trình triển khai.
Chất lượng giáo dục toàn diện được củng cố
Năm học 2025-2026, toàn tỉnh có 1.591 cơ sở giáo dục với 25.799 lớp học; 854 trường đạt chuẩn quốc gia. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai đồng bộ, gắn với đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
Ở cấp tiểu học, toàn tỉnh có 327.349 học sinh với 10.382 lớp; sĩ số bình quân 31,5 học sinh/lớp. Trong số 558 trường tiểu học công lập, có 423 trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày cho 100% học sinh, đạt tỷ lệ 75,8%.
Ở cấp trung học, 221 trường đã tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, chiếm 46,33%, gồm 145 trường trung học cơ sở và 76 trường trung học phổ thông. Buổi học thứ hai được sử dụng để phụ đạo học sinh chưa đạt yêu cầu, bồi dưỡng học sinh giỏi, ôn thi, giáo dục kỹ năng sống, ngoại ngữ, năng lực số, AI, STEM và tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.
Giáo dục mũi nhọn tiếp tục khẳng định chất lượng. Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025-2026, học sinh Lâm Đồng đạt 104 giải. Cùng với giáo dục tri thức, các hoạt động giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, pháp luật, văn hóa ứng xử và bảo đảm an toàn trường học được triển khai rộng khắp. Có 100% cơ sở giáo dục xây dựng quy chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương.
Cuộc thi “Sáng kiến bảo đảm trật tự trường học về phòng, chống bạo lực học đường” lần thứ III năm 2026 thu hút 1.265 tác phẩm, trong đó 71 tác phẩm đạt giải. Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” thu hút gần 54.000 lượt học sinh tham gia trực tuyến; 40 học sinh đạt giải và 6 trường được khen thưởng.
Công tác chăm sóc sức khỏe học sinh cũng được chú trọng. Ngành Giáo dục đã phối hợp giám sát điều kiện vệ sinh học đường tại 28 trường, tập huấn an toàn thực phẩm cho 262 học viên thuộc 10 trường học; tỷ lệ học sinh tham gia bảo hiểm y tế đạt 99,7%.
Từng bước tháo gỡ bài toán đội ngũ
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, ngành Giáo dục đã rà soát nhu cầu biên chế theo từng cấp học, môn học và vị trí việc làm; thực hiện điều chuyển, biệt phái, bố trí giáo viên dạy liên trường và dạy tăng tiết để giảm tình trạng thiếu giáo viên cục bộ.
Việc tuyển dụng, điều động và bố trí nhân sự được thực hiện trên cơ sở nhu cầu thực tế, góp phần sử dụng hiệu quả biên chế được giao và bảo đảm hoạt động dạy học tại các cơ sở giáo dục.
Chất lượng đội ngũ từng bước được chuẩn hóa. Đến năm 2026, tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo ở cấp mầm non là 98,49%; tiểu học 98,04%; trung học cơ sở 98,42% và trung học phổ thông đạt 100%.
Không để vùng khó khăn đứng ngoài tiến trình đổi mới
Toàn tỉnh hiện có 525 trường mầm non, mẫu giáo và 759 cơ sở giáo dục mầm non độc lập. Năm học 2025-2026, tỷ lệ huy động trẻ từ 5 đến 6 tuổi ra lớp đạt 99,7%; 100% đơn vị cấp xã duy trì đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi.
Đối với trẻ từ 3 đến 5 tuổi, tỷ lệ huy động ra lớp đạt 78,78%; tỷ lệ xã đạt chuẩn phổ cập đạt 27,42%. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% xã, phường, đặc khu đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi.
Chính sách hỗ trợ ăn trưa đã đến với 17.236 trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi và 1.478 trẻ nhà trẻ có hoàn cảnh khó khăn. Tỉnh cũng lựa chọn 15 cơ sở giáo dục mầm non công lập tiêu biểu để thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới.
Trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, Lâm Đồng hiện có 78 cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Riêng năm học 2025-2026, toàn hệ thống tuyển sinh 68.385 người. Việc sắp xếp mạng lưới, đổi mới chương trình đào tạo và tăng cường liên kết với doanh nghiệp đang được triển khai theo hướng gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động.
Tạo đà cho chặng đường tiếp theo
Những kết quả sau một năm thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW cho thấy giáo dục Lâm Đồng đã có chuyển biến từ tư duy quản lý sang quản trị phát triển; từ ứng dụng công nghệ riêng lẻ sang từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục số; từ đầu tư dàn trải sang ưu tiên những nhiệm vụ có tính nền tảng và lâu dài.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn. Tình trạng thiếu giáo viên ở một số cấp học, môn học chưa được khắc phục triệt để; cơ sở vật chất và hạ tầng số tại vùng sâu, vùng xa còn thiếu đồng bộ; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia giữa các địa phương còn chênh lệch. Năng lực số của một bộ phận cán bộ, giáo viên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu; hoạt động hợp tác quốc tế, liên kết đào tạo và nghiên cứu khoa học còn hạn chế.
Thời gian tới, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục tập trung triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018; nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày; phát triển đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu; đầu tư trường lớp gắn với xây dựng trường chuẩn quốc gia; hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi; phát triển ngoại ngữ, STEM, AI và năng lực số.
Một năm là khoảng thời gian chưa dài, nhưng những kết quả bước đầu đã tạo nền tảng quan trọng để Lâm Đồng tiếp tục đưa Nghị quyết số 71-NQ/TW đi vào chiều sâu, biến mục tiêu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo thành những thay đổi thiết thực trong từng nhà trường, từng lớp học và đối với mỗi người học.
Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo